800 YILLIK SELÇUKLU KUMAŞI ANTALYA’DA YENİDEN HAYAT BULDU

Antalya’da Selçuklu dönemine ait önemli bir kültürel miras yeniden hayat buluyor. Antalya Olgunlaşma Enstitüsü, Selçuklu döneminin en değerli tekstil ürünlerinden biri olarak kabul edilen “kemha” kumaşlarını aslına uygun şekilde yeniden üretmek için çalışma başlattı.

Proje, Selçuklu Sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev’in Antalya’yı fethinin 819. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında gündeme gelirken, tarihi dokuma kültürünün günümüze taşınması hedefleniyor.

10 YILLIK ARAŞTIRMANIN SONUCU

Enstitü tarafından yürütülen çalışma, 10 yıllık kapsamlı bir araştırmanın ürünü olarak ortaya çıktı. Selçuklu döneminin en lüks tekstil ürünü kabul edilen ipekli dokumalar, geleneksel tekniklerle modern tasarım anlayışının birleşimiyle yeniden üretildi.

DÜNYA MÜZELERİNDE İNCELENDİ

Araştırma sürecinde enstitünün Ar-Ge ekibi ve sanat tarihçileri, Selçuklu kumaşlarının izini sürmek için dünyanın önemli müzelerinde incelemeler yaptı.

New York Metropolitan Sanat Müzesi, Berlin Dekoratif Sanatlar Müzesi, Kopenhag’daki özel koleksiyonlar ve Lyon Tekstil Müzesi gibi birçok merkezde yapılan araştırmalar sonucunda çift başlı kartal, aslan, ejder ve Rumi motiflerinin yer aldığı 9 temel desen belirlendi.

Yaklaşık 5 yıl süren analizler sonucunda bu desenler teknik yapıları ve sembolik anlamları korunarak günümüze uyarlandı.

“KEMHA-İ ANTALYA” İÇİN TESCİL BAŞVURUSU

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Emine Erkal, proje kapsamında Selçuklu dönemindeki orijinal ismiyle “Kemha-i Antalya” markası için tescil başvurusu yaptıklarını açıkladı.

Erkal, kemhanın sadece bir kumaş olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Kemha-i Antalya sadece bir kumaş değil; Selçuklu sultanlarının diğer ülkelere hediye gönderdiği bir prestij göstergesidir.”

SADECE KIYAFETTE DEĞİL

Enstitünün tam donanımlı ipek dokuma atölyesinde deneme dokumaları da başladı. Üretilen desenlerin yalnızca kıyafetlerde değil, ev tekstili, tasarım ürünleri ve dijital alanlarda da kullanılabileceği belirtiliyor.

ORTA ÇAĞ’IN EN GÖRKEMLİ DOKUMASI

Selçuklu kemhası; çözgüsü ve atkısı ipekten, desenleri ise altın ve gümüş tellerle işlenen özel bir dokuma olarak biliniyor. Dönemin en yüksek statü sembollerinden biri kabul edilen bu kumaş, saray ihtişamını temsil ediyordu.

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü Sanat Tarihçisi Semiha Aleyna Ergezer, kemhanın tarihsel önemine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Kemha, hükümdarlık ihtişamını yansıtan ve askeri kudreti temsil eden görsel bir metindir. Metal ipliklerin verdiği parlaklık, onu sıradan bir giysi olmaktan çıkarıp bir iktidar sembolüne dönüştürür.”

Ergezer ayrıca, Orta Çağ’ın en görkemli dokumalarından biri olan kemhanın aslına sadık kalınarak yeniden üretilmesinin önemli bir kültürel sorumluluk olduğunu vurguladı.