AVRUPA’DA GAZ FİYATLARI İKİYE KATLANDI
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durması ve Katar’daki LNG üretiminin kesilmesi, Avrupa’da doğal gaz fiyatlarını sert yükseltti. Hollanda merkezli TTF’de fiyatlar saldırı öncesine göre yüzde 100’ün üzerine çıktı.
Orta Doğu’da artan gerilim küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiledi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından, dünya LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği durdu. Bu gelişme, özellikle Avrupa için kritik önemde olan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatını sekteye uğrattı.
Gerilimi artıran bir diğer gelişme ise İran’dan fırlatılan bir insansız hava aracının Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki LNG tesisini hedef alması oldu. Bunun ardından QatarEnergy, söz konusu tesiste LNG üretimini durdurduğunu açıkladı. Katar, küresel LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan en büyük tedarikçiler arasında yer alıyor.
Arz tarafındaki bu daralma, Avrupa piyasalarında fiyatları hızla yukarı taşıdı. Hollanda merkezli TTF’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı 65,5 avroya yükseldi. Saldırılar öncesinde 31,95 avro seviyesinde olan fiyatlar böylece yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi. Günlük artış oranı ise yüzde 47’ye ulaştı.
Uzmanlar, Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı kapanmasının, Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana en büyük arz şoklarından biri olduğunu değerlendiriyor. QatarEnergy’nin mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcıları belirsizlikle karşı karşıya bırakırken, spot piyasaya yönelimin artabileceği belirtiliyor.
Öte yandan Avrupa Birliği ülkelerinin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 30 seviyesinde bulunuyor. AB Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki gelişmelerin etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak.
