TÜRK SAVUNMA SANAYİİNİN ÖNCÜSÜ NURİ KİLLİGİL

Daha 28 yaşındayken, dönemin Harbiye Nazırı ağabeyi Enver Paşa’nın talimatıyla 12 bin kişiden oluşan Kafkas İslam Ordusu’nun başına getirilen Nuri Paşa, 15 Eylül 1918’de Bakü’nün kurtuluşunu sağladı. Azerbaycan halkı, Nuri Paşa’yı büyük coşkuyla karşılamış, Tezepir Camisi’nde minbere çıkarak halka hitap etmesini sağlamıştı. Bugün camide muhafaza edilen minber, “Nuri Paşa minberi” olarak anılıyor.

Mondros Mütarekesi’nin ardından ordusu Bakü’den ayrılmak zorunda kalan Nuri Paşa, İngilizler tarafından tutuklanmasına rağmen cezaevinden kaçmayı başardı.

Cumhuriyet döneminde ise Nuri Paşa, Türk savunma sanayisinin öncü isimlerinden oldu. 1924’te İstanbul’da Kütahya Çinicilik Anonim Şirketi’ni kuran Paşa, kısa süre sonra savunma sanayine yönelerek Sütlüce’de silah ve cephane üretimi yaptı. Türkiye’nin ilk 9 milimetre tabancası olan **“Nuri tabancası”**nın seri üretimini gerçekleştirdi ve top, havan, uçaksavar mermileri ile uçak bombaları üretti.

Nuri Paşa, Arap-İsrail Savaşı sırasında Arap ordularına ve Filistin halkına silah ve cephane desteği sağladı. 2 Mart 1949’da Sütlüce’deki fabrikasında meydana gelen büyük patlamada yaşamını yitirdi; bu olay bazı çevrelerce kaza, bazı çevrelerce ise İsrail istihbaratı tarafından düzenlenen suikast olarak yorumlandı.