130 MİLYON İÇECEK AMBALAJI DOA İLE GERİ DÖNÜŞÜME KAZANDIRILDI
Türkiye genelinde uygulamaya alınan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, içecek ambalajlarının geri dönüşüm sürecine kazandırılmasında önemli bir ivme oluşturdu. Ulusal entegrasyon sürecinin başladığı 1 Temmuz’dan bu yana 130 milyon içecek ambalajı sistem üzerinden geri dönüşüme dahil edildi.
Vatandaşların uygun ambalajları iade ederek hem çevrenin korunmasına katkı sunduğu hem de ekonomik teşvikten yararlandığı sistemde, iade edilen her uygun ambalaj için 1 lira teşvik bedeli veriliyor.
AMBALAJLARIN ÇOĞUNLUĞU PET
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansından edinilen bilgilere göre, DOA sisteminde toplanan ambalajların türlerine göre dağılımında PET ambalajlar ilk sırada yer aldı.
Geri dönüşüm sürecine dahil edilen ambalajların yaklaşık yüzde 67’sini PET, yüzde 17’sini alüminyum, yüzde 16’sını ise cam ambalajlar oluşturdu.
Vatandaşların sisteme gösterdiği ilginin artması ve iade noktalarının yaygınlaşmasıyla birlikte toplanan ambalaj miktarında da düzenli yükseliş yaşanıyor. İade ağının genişlemesiyle birlikte geri dönüşüm hacminin önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.
246 TON KARBON EMİSYONU ENGELLENDİ
DOA sistemi, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının diğer atıklara karışmadan ayrı ve temiz şekilde toplanmasını sağlıyor.
Bu yöntem sayesinde geri dönüşüm tesislerinde daha kaliteli ikincil ham madde elde edilirken, yeni ham madde ihtiyacının ve doğal kaynak kullanımının azaltılması hedefleniyor.
Sistemin bugüne kadarki sonuçları çevresel kazanımları da ortaya koydu. Geri dönüşüme kazandırılan ambalajlar sayesinde yaklaşık 246 ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi. Bunun yanı sıra yaklaşık 47 bin varil petrol kullanımının engellendiği ve 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu sağlandığı bildirildi.
Ambalajların doğaya bırakılmasının ve depolama sahalarına gönderilmesinin önlenmesiyle birlikte, atıkların çevre üzerindeki yükünün azaltılmasına da katkı sağlanıyor.
İADE SÜRECİ DİJİTAL OLARAK TAKİP EDİLİYOR
DOA sisteminin önemli özelliklerinden biri de ambalajların geri dönüşüm yolculuğunun dijital altyapı üzerinden kayıt altına alınması ve takip edilebilmesi.
Depozito İade Makinelerine (DİM) bırakılan DOA logolu ambalajlar, üzerlerindeki barkod ve sistem bilgileri üzerinden doğrulanıyor. Ardından ambalajlar sayılarak iade işlemi dijital ortamda kaydediliyor.
Makinede doğrulanan ambalajlar sıkıştırıldıktan sonra yetkili saha operatörleri tarafından düzenli olarak toplanıyor. DİM'lerde doğrulaması tamamlanan ambalajlar, ayrıca bir sayma ve doğrulama merkezine gönderilmeden doğrudan geri dönüşüm sürecine aktarılıyor.
OTEL, RESTORAN VE KAFELERDEN DE TOPLANIYOR
DOA sistemi kapsamında geri dönüşüm süreci yalnızca Depozito İade Makineleriyle sınırlı kalmıyor. Manuel İade Noktaları aracılığıyla otel, restoran ve kafelerden de içecek ambalajları toplanıyor.
Bu noktalardan alınan ambalajlar sayma ve doğrulama merkezlerinde kontrol ediliyor. Ambalajlar burada PET, cam ve alüminyum olarak ayrıştırılırken, sistem kriterlerini karşılamayan ambalajlar geri dönüşüm sürecinden ayrılıyor.
Kontrolleri tamamlanan uygun ambalajlar daha sonra lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderiliyor.
AMBALAJLAR YENİDEN HAMMADDEYE DÖNÜŞÜYOR
Lisanslı tesislere ulaştırılan ambalajlar türlerine göre farklı geri dönüşüm süreçlerinden geçiriliyor.
PET ambalajlar yeniden plastik hammaddesine, cam ambalajlar cam kırığına, alüminyum içecek kutuları ise yeni üretimde kullanılabilecek alüminyum hammaddesine dönüştürülüyor.
Böylece tüketilen bir içeceğin ambalajı, atık olarak sistemden çıkmak yerine yeniden üretim sürecine kazandırılıyor. Bu döngüsel yapı, hem hammadde ihtiyacının azaltılmasına hem de kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlıyor.
SİSTEMDE BAŞTAN SONA DİJİTAL TAKİP
DOA uygulamasında ambalajın piyasaya sunulmasından tüketici tarafından iade edilmesine, toplanmasından geri dönüşüm tesisine ulaşmasına kadar geçen süreç dijital altyapı üzerinden takip ediliyor.
Bu sayede ambalajların hangi aşamalardan geçtiği kayıt altında tutulurken, geri dönüşüm sisteminin daha düzenli ve izlenebilir şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
1 Temmuz’dan bu yana 130 milyon ambalajın geri dönüşüm sürecine dahil edilmesi, depozito sisteminin Türkiye genelinde giderek daha geniş bir kullanım alanına ulaştığını gösteriyor. İade noktalarının artması ve vatandaşların sisteme katılımının yükselmesiyle birlikte, geri dönüşüme kazandırılan ambalaj miktarının da önümüzdeki süreçte artması bekleniyor.
- çevre
- sürdürülebilirlik
- geri dönüşüm
- atık yönetimi
- Türkiye Çevre Ajansı
- karbon emisyonu
- depozito sistemi
- #Alüminyum
- DOA
- Depozitosu Olan Ambalajlar
- enerji tasarrufu
- Çevre Bakanlığı
- plastik
- PET
- cam
- Depozito İade Makineleri
- DİM