ANTALYA’DA SEBZE-MEYVE NEDEN PAHALI?

Antalya’da sebze ve meyve fiyatlarının yüksek seyretmesinin nedenleri, Tarım Sanayici ve İşinsanları Derneği (TARSİD) Başkanı Ziraat Mühendisi Özgür Küçüksarı’nın açıklamalarıyla daha net ortaya çıktı. Küçüksarı, üreticinin kazanamadığı, tüketicinin ise pahalı bulduğu bir fiyat sarmalının oluştuğuna dikkat çekti.

Ürün fiyatlarının arz-talep dengesiyle belirlendiğini vurgulayan Küçüksarı, Nisan 2025’ten bu yana birçok üreticinin maliyetin altında satış yapmak zorunda kaldığını belirtti. Bitkisel üretimin bekleme şansı olmadığını ifade eden Küçüksarı, “Hasat edilmek zorunda olan ürün, talep düştüğünde değer kaybediyor. Para kazanamayan üretici, bir sonraki yıl üretimden çekiliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Fiyat oluşumunda en kritik başlıklardan birinin üretim planlaması olduğunu kaydeden Küçüksarı, iç pazar talebinin doğru tespit edilmesi ve taban fiyat uygulamasının hayati önem taşıdığını söyledi. Aksi halde üreticinin üretimden uzaklaştığını, bunun da orta vadede arz sorununa yol açtığını ifade etti.

Yayla seracılığının etkisine de değinen Küçüksarı, yaz aylarında üretim miktarının artmasının fiyatları aşağı çektiğini, ancak ihracat kanallarının yeterince çalışmamasının piyasayı baskıladığını dile getirdi. Bu noktada devlet ve özel sektörün ihracatı destekleyecek adımlar atması gerektiğini vurguladı.

Ürünün üreticiden çıktıktan sonra katlanan maliyetlerine dikkat çeken Küçüksarı, 20 liraya tarladan çıkan bir domatesin, lojistik, paketleme ve işçilik giderleriyle büyük şehirlere ulaştığında 40 liraya mal olduğunu söyledi. Tüccar, komisyoncu ve perakende kârları eklendiğinde ise aynı ürünün tezgâhta 60 liraya kadar yükseldiğini belirtti. Ayrıca yaş meyve-sebzenin raf ömrü ve fire oranlarının da fiyatları yukarı çektiğini ifade etti.

Tarım Bakanlığı’nın “Üretimin Planlanması Yönetmeliği” taslağının sahada karşılık bulmadığını belirten Küçüksarı, bu uygulamanın pilot bölgelerle sınırlı kalmaması, tüm Türkiye’de hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Domates için Kumluca, biber için Demre gibi merkezlerin belirlenerek, uzmanlarla birlikte uygulanabilir projeler geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.