BELEK’TE 5 AYLIK CARETTA CARETTA MESAİSİ

Türkiye’nin Akdeniz kıyılarındaki en önemli deniz kaplumbağası yuvalama alanlarından biri olan Belek kumsalı, mayıs ayından bu yana hem caretta carettaların hem de onları korumak için sahada görev yapan ekiplerin yoğun mesaisine ev sahipliği yaptı.

Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ekipleri, 1 Mayıs’ta başladıkları çalışmalarda kumsalı adım adım takip ederek yuvaları belirledi, kayıt altına aldı ve sezon boyunca koruma çalışmalarını sürdürdü.

Kumsalda ilk yuva 11 Mayıs’ta, ilk yavru çıkışı ise 11 Temmuz’da gerçekleşti. Aradan geçen yaklaşık 5 aylık süreçte binlerce yuvanın takibi yapılırken, yavruların güvenli biçimde denize ulaşması için de çeşitli önlemler uygulandı.

2 BİN 600 YUVA KAYIT ALTINA ALINDI

EKAD Belek Proje Koordinatörü ve Alan Sorumlusu Cansu Ulusoy, bu sezon yaklaşık 30 kilometrelik sahada yürütülen çalışmalar kapsamında 2 bin 600 yuvanın kayıt altına alındığını açıkladı.

Ulusoy, sezon başından itibaren yuvaların izlerinin takip edildiğini ve her bir yuvanın koruma sürecine alındığını belirterek, 100 binden fazla caretta caretta yavrusunun denize ulaştığını söyledi.

Ancak sahadaki mesai henüz tamamen bitmiş değil.

Yavru çıkışı henüz gerçekleşmeyen 15 yuva, 60 günlük gelişim sürecini tamamlamadığı için ekiplerin takibinde bulunuyor. Bu yuvalardaki yavruların da çıkış yapmasının ardından sezon çalışmalarının tamamlanması bekleniyor.

BELEK’TE 32 YILDIR SÜREN KORUMA ÇALIŞMASI

Belek’te deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik çalışmaların geçmişi 1994 yılına uzanıyor.

Yaklaşık 32 yıldır devam eden proje, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği’nin (BETUYAB) desteğiyle EKAD tarafından yürütülüyor.

EKAD Başkanı Hacettepe Üniversitesi’nden Dr. Ali Fuat Canbolat başkanlığındaki ekipler, yalnızca yuva tespitiyle sınırlı kalmıyor. Sezon boyunca yavru çıkışları takip ediliyor, yuvaların zarar görmemesi için koruma önlemleri uygulanıyor ve kumsaldaki tehditlerin azaltılması için çalışmalar gerçekleştiriliyor.

Projenin 32 yıllık geçmişinde denize ulaştırılan caretta caretta yavrularının sayısı 1,5 milyonu aşmış durumda.

Bu rakam, Belek kumsalının Akdeniz’deki deniz kaplumbağası yaşamı açısından taşıdığı önemi de ortaya koyuyor.

BU YIL YUVA SAYISINDA DÜŞÜŞ YAŞANDI

Belek’te bu sezon dikkat çeken gelişmelerden biri ise yuva sayısındaki gerileme oldu.

Cansu Ulusoy, önceki yıllarda aynı bölgede 3 bin 100 ile 3 bin 600 arasında yuva tespit edildiğini, bu yıl ise sayının 2 bin 600 seviyesinde kaldığını belirtti.

Ulusoy, sezonun ilk döneminde hava sıcaklıklarının beklenenden düşük seyretmesinin yuvalama sürecini etkilediğini ifade etti.

Özellikle mayıs ayının ortalarına kadar hava sıcaklıklarının düşük olması, deniz kaplumbağalarının yuvalama davranışlarında değişikliğe neden olmuş olabilir.

Ulusoy, caretta carettaların daha sıcak bölgelere yönelmiş olabileceğini belirtirken, son yıllarda yuva sayılarının yüksek seviyelerde seyretmesi nedeniyle dönemsel düşüşlerin de beklenebileceğini dile getirdi.

70’TEN FAZLA 5 YILDIZLI OTELİN ÖNÜNDE KORUMA

Belek kumsalının özelliği, doğal yaşam alanı olmasının yanı sıra turizm tesisleriyle iç içe bir sahil yapısına sahip olması.

Yaklaşık 30 kilometrelik çalışma alanında 70’ten fazla 5 yıldızlı otelin sahilinde de koruma faaliyetleri yürütülüyor.

Turizm tesislerinin önündeki yuvaların korunması için ekipler tarafından çeşitli uygulamalar gerçekleştiriliyor. Bunlar arasında yuvaların kafeslerle korunması ve otel aydınlatmalarının deniz kaplumbağalarını rahatsız etmeyecek şekilde düzenlenmesi de bulunuyor.

Ancak sahilin yalnızca otellerden oluşmadığına dikkat çeken Ulusoy, boş ve halkın kullanımına açık bölgelerde de farklı sorunlarla karşılaştıklarını belirtti.

ARAÇLAR, ATEŞ VE ÇÖPLER CARETTALAR İÇİN TEHDİT

Deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarında insan kaynaklı faaliyetlerin önemli riskler oluşturduğu ifade ediliyor.

Özellikle kumsala araçla girilmesi, yuvaların zarar görmesine neden olabiliyor. Araçların kum üzerinde oluşturduğu izler, hem yuvaların fiziksel olarak zarar görmesine hem de yavruların denize ulaşma sürecinin olumsuz etkilenmesine yol açabiliyor.

Sahada karşılaşılan bir diğer sorun ise kumsalda ateş yakılması.

Ulusoy, mangal ateşi nedeniyle denize ulaşamayan bir yavruyla karşılaştıklarını belirterek, bu tür olayların canlılar açısından ciddi sonuçlar doğurabildiğine dikkat çekti.

Bunun yanı sıra kumsaldaki çöpler ve plastik atıklar da deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarını tehdit eden unsurlar arasında gösteriliyor.

SAHİPSİZ KÖPEKLER DE YUVALARI TEHDİT EDİYOR

Belek kumsalında ekiplerin karşılaştığı sorunlardan biri de sahipsiz köpekler.

Cansu Ulusoy, sahile bırakılan ve burada yaşamını sürdüren köpeklerin aç kaldıklarında caretta caretta yumurtalarını tüketebildiğini belirtti.

Sahipsiz köpeklerin deniz kaplumbağalarının doğal avcısı olmadığına dikkat çeken Ulusoy, kontrolsüz şekilde sahilde çoğalmalarının ve beslenme sorunlarının yuvalar açısından yeni bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.

Bu nedenle deniz kaplumbağalarının korunması için yalnızca yuvaların belirlenmesinin yeterli olmadığı, kumsaldaki insan faaliyetlerinin ve diğer çevresel tehditlerin de kontrol altında tutulması gerektiği vurgulanıyor.

180 GÖNÜLLÜ BELEK İÇİN SAHAYA ÇIKTI

Caretta caretta koruma çalışmaları bu yıl gönüllülerin de yoğun katılımıyla gerçekleştirildi.

EKAD ekibinin çalışmalarına 150 ulusal gönüllü ve 30 uluslararası gönüllü destek verdi.

İspanya, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa başta olmak üzere farklı ülkelerden gelen gönüllüler, ekiplerle birlikte yaklaşık 5 ay boyunca kumsalda görev yaptı.

Gönüllüler, yuvaların takibinden yavru çıkışlarının izlenmesine kadar farklı çalışmalara katkı sağladı.

YARALI KAPLUMBAĞA İÇİN 350 KİLOMETRELİK YOL

Sahadaki çalışmalar sırasında ekiplerin karşılaştığı bir başka sorun ise yaralı deniz kaplumbağalarının tedavisi için yaşanan ulaşım problemi oldu.

Belek’te deniz kaplumbağaları için bir rehabilitasyon merkezinin bulunmaması, yaralı hayvanların tedavi amacıyla başka bölgelere gönderilmesini gerektiriyor.

Bu kapsamda yaralı olarak kıyıya vuran bir deniz kaplumbağasının, tedavi ve rehabilitasyon amacıyla yaklaşık 350 kilometre uzaklıktaki Dalyan’a gönderildiği belirtildi.

Ulusoy, hayvanın durumunun ağır olduğunu ve uzun mesafenin de yaralı canlı açısından zorlu bir süreç oluşturduğunu ifade etti.

Kumsalda zaman zaman balıkçılık faaliyetleri nedeniyle hayatını kaybeden deniz kaplumbağalarının da kıyıya vurduğu kaydedildi. Özellikle yuvalama ve çiftleşme dönemlerinin başlangıcında bu tür vakalarla karşılaşılabildiği belirtildi.

SON 15 YUVADA BEKLEYİŞ SÜRÜYOR

Belek’te 1 Mayıs’ta başlayan sezon çalışmaları takvim olarak sona yaklaşırken, ekiplerin sahadaki görevi henüz tamamlanmış değil.

Yavru çıkışı gerçekleşmeyen son 15 yuvanın gelişimi takip edilmeye devam ediyor.

Ekipler, bu yuvaların gerekli süreyi tamamlamasının ardından kontrollerini gerçekleştirerek sezonun son bölümünü de tamamlayacak.

Bu yıl 2 bin 600 yuva ve 100 binden fazla yavru ile önemli bir sezon geçiren Belek kumsalında, 32 yıldır sürdürülen koruma çalışmaları da devam ediyor.

Her yıl binlerce caretta carettanın yaşam döngüsünün önemli bir bölümünü geçirdiği Belek sahili, turizm ile doğal yaşamın aynı alanda buluştuğu özel bölgelerden biri olmayı sürdürüyor. Kumsalın geleceği ise yuvaların korunmasının yanı sıra araç girişlerinin önlenmesi, atıkların azaltılması, sahil aydınlatmalarının düzenlenmesi ve insan kaynaklı tehditlerin azaltılmasına bağlı.