COP31’DE ANTALYA TASLAĞI: 2035 İÇİN YENİ ENERJİ HEDEFİ
Antalya’da devam eden COP31 İklim Zirvesi’nde, Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefini korumayı ve küresel iklim eylemini hızlandırmayı amaçlayan Antalya Deklarasyonu’nun ikinci taslağı açıklandı. Türkiye’nin dönem başkanlığında hazırlanan taslakta, 2035 yılına kadar küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35’e çıkarılması, iklim finansmanının artırılması ve kırılgan ülkelerin iklim değişikliğine karşı korunması öne çıktı.
COP31 Başkanı Murat Kurum, iklim hedeflerinin yalnızca uluslararası anlaşmalarda yer alan taahhütlerden ibaret kalmaması gerektiğini belirterek, “1,5 derecelik hedefi korumak aynı zamanda hayatı korumak anlamına gelir” dedi. Müzakereler Başkanı Chris Bowen ise taraflar arasında uzlaşma sağlanıncaya kadar görüşmelerin sürdürüleceğini açıkladı.
ANTALYA’DA İKLİM MÜZAKERELERİNDE YENİ AŞAMA
Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen COP31 kapsamında, iklim değişikliğiyle mücadelede yeni bir yol haritası oluşturulması amacıyla hazırlanan Antalya Deklarasyonu’nun ikinci taslak metni kamuoyuyla paylaşıldı.
Taslak, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlandırmayı hedefleyen Paris Anlaşması'nın temel yaklaşımını yeniden teyit ediyor. Bunun yanında sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji sistemlerinin dönüştürülmesi, iklim değişikliğine uyum kapasitesinin geliştirilmesi ve uluslararası finansman kaynaklarının güçlendirilmesi gibi başlıklara yer veriyor.
COP31 Başkanı Murat Kurum, düzenlediği basın toplantısında, ülkelerin iklim taahhütlerini uygulamaya dönüştürmesinin önemine dikkat çekti.
Kurum, 167 tarafın yeni ulusal katkı beyanlarını (NDC) sunmasını önemli bir ilerleme olarak değerlendirdi. Ancak bu beyanların gerçek sonuçlar doğurabilmesi için uygulama, finansman ve uluslararası işbirliği alanlarında daha güçlü adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Küresel sıcaklık artışının yalnızca çevresel bir sorun olmadığını belirten Kurum, yükselen sıcaklıkların toplumlar, su kaynakları ve kıyı kentleri üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
2035’E KADAR ELEKTRİĞİN PAYI YÜZDE 35’E ÇIKARILACAK
Antalya Deklarasyonu'nun ikinci taslağında öne çıkan başlıklardan biri, Türkiye'nin önerdiği “35'e 35” elektrifikasyon girişimi oldu.
Bu girişimle 2035 yılına kadar küresel nihai enerji tüketimi içerisinde elektriğin payının yüzde 35'e yükseltilmesi hedefleniyor.
Murat Kurum, enerji dönüşümünün hızlandırılması gerektiğini belirterek, bu hedef doğrultusunda yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılmasını, enerji verimliliğinin geliştirilmesini ve mevcut elektrik altyapısının güçlendirilmesini öncelikler arasında gösterdi.
Girişim kapsamında öne çıkan çalışma alanları şöyle sıralandı:
-
Yenilenebilir enerji üretim kapasitesinin genişletilmesi.
-
Elektrik şebekelerinin modernleştirilmesi.
-
Enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesi.
-
Enerji verimliliğinin artırılması.
-
Elektrifikasyon uygulamalarının farklı sektörlerde yaygınlaştırılması.
Bu yaklaşım, enerji üretiminden sanayiye, ulaşımdan şehir altyapılarına kadar geniş bir alanda dönüşümü hedefliyor.
Taslakta ayrıca karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojilerine de özel önem veriliyor. Sanayinin ekonomik kalkınma, istihdam ve üretim açısından taşıdığı role dikkat çeken Kurum, sanayinin daha temiz, daha verimli ve teknoloji odaklı bir geleceğe taşınması gerektiğini ifade etti.
İKLİM FİNANSMANINDA 2035 HEDEFİ
Taslağın önemli gündem maddelerinden bir diğeri ise iklim değişikliğine uyum için ayrılan finansman kaynaklarının artırılması oldu.
Metinde, 2035 yılına kadar uyum finansmanının en az üç katına çıkarılması yönündeki küresel çağrıya destek veriliyor.
Murat Kurum, iklim finansmanının yalnızca ekonomik bir kaynak aktarımı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bu desteğin ülkeler ve toplumlar arasındaki dayanışmanın somut karşılığı olduğunu dile getirdi.
Özellikle kuraklık, sel, aşırı sıcaklık ve diğer iklim kaynaklı afetlerden daha fazla etkilenen toplulukların desteklenmesi gerektiğine işaret edildi.
Bu kapsamda fonlara erişimin kolaylaştırılması, başvuru ve onay süreçlerinin hızlandırılması, ödemelerde yaşanan gecikmelerin azaltılması ve hibe ile uygun koşullu finansman seçeneklerinin genişletilmesi çağrısı yapıldı.
Taslakta yer alan “Antalya-Addis Ababa Uyum ve Direnç Finansmanı Yol Haritası” da bu yaklaşımın önemli araçlarından biri olarak öne çıkıyor.
Özellikle Afrika ülkeleri ve küçük ada gelişmekte olan devletleri hedefleyen yol haritasıyla, uluslararası finansman taahhütlerinin somut yatırımlara ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi amaçlanıyor.
ERKEN UYARI SİSTEMLERİ İÇİN 2027 VURGUSU
Antalya Deklarasyonu'nun ikinci taslağında, iklim kaynaklı afetlerin etkilerini azaltmak amacıyla erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması da önemli bir başlık olarak yer aldı.
Bu çerçevede, 2027 yılına kadar herkesin erken uyarı sistemleriyle korunmasını sağlayacak evrensel kapsama ulaşılması hedefleniyor.
Erken uyarı sistemlerinin özellikle sel, fırtına, aşırı sıcaklık ve diğer doğal afetlerde can kayıplarını azaltabileceğine dikkat çekiliyor.
Kurum, zamanında yapılan bir uyarının insanların güvenli bölgelere ulaşmasını, balıkçıların tehlikeli hava koşullarında denize açılmamasını ve okulların öğrencilerini korumak için gerekli önlemleri almasını sağlayabileceğini ifade etti.
Bu yaklaşım, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca emisyon azaltımıyla sınırlı olmadığını, toplumların afetlere karşı hazırlıklı hale getirilmesinin de aynı derecede önemli olduğunu ortaya koyuyor.
CHRIS BOWEN: UZLAŞMA SAĞLANANA KADAR MÜZAKERELER SÜRECEK
COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, ikinci taslak karar metninin yayımlanmasının ardından taraflarla yoğun istişare sürecine girileceğini açıkladı.
Bowen, başkanlık tarafından hazırlanan metnin müzakerelerde ortak bir zeminin oluşturulması açısından önemli bir başlangıç olduğunu belirtti.
Görüşmelerin perşembe günü öğleden sonra başlayarak gece boyunca devam edeceğini bildiren Bowen, tüm tarafların kabul edebileceği bir uzlaşmaya ulaşılması için çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.
“Olasılık sağlanana kadar Antalya'daki odalardan ayrılmayacağız” diyen Bowen, müzakerelerin yalnızca ülkelerin yönetimlerine değil, dünya genelindeki toplumlara ve vatandaşlara da güçlü bir mesaj vermesi gerektiğini vurguladı.
Yüzde 35 elektrifikasyon hedefinin uzman değerlendirmelerine dayandığını belirten Bowen, bu girişimin 1,5 derece hedefinin korunmasına katkı sunmasının amaçlandığını ifade etti.
KÜÇÜK ADA ÜLKELERİ VE OKYANUSLARIN GELECEĞİ
Müzakerelerde üzerinde durulan konulardan biri de iklim değişikliğinin küçük ada ülkeleri üzerindeki etkileri oldu.
Chris Bowen, özellikle deniz seviyesindeki yükselme ve okyanuslardaki değişimlerin bu ülkeler açısından ciddi tehdit oluşturduğunu belirtti.
Küçük ada gelişmekte olan devletlerin iklim değişikliğinden kaynaklanan varoluşsal risklerle karşı karşıya bulunduğuna dikkat çeken Bowen, okyanusların bu ülkelerin geleceği ve yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından hayati öneme sahip olduğunu söyledi.
Bowen, iklim değişikliğinin bütün ülkeleri, toplumları ve insanları etkileyeceğini ancak bazı ülkelerin bu süreçten çok daha ağır sonuçlarla karşılaşabileceğini ifade etti.
Bu nedenle iklim politikalarının hazırlanmasında ülkelerin ekonomik koşullarının, coğrafi özelliklerinin ve iklim değişikliğine karşı kırılganlıklarının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
ÇİN'İN KATILIMI VE MÜZAKERELERDE UZLAŞMA ARAYIŞI
Chris Bowen, Çin'in COP31 kapsamındaki müzakerelerdeki rolüne ilişkin soruyu da yanıtladı.
Çin'in görüşmelere aktif şekilde katıldığını ve kendi endişelerini müzakere masasına taşıdığını belirten Bowen, Pekin'in sürece yapıcı bir katılım sergilediğini ifade etti.
Bununla birlikte ikinci taslak metnin bütün ülkeler tarafından otomatik olarak kabul edilmesinin beklenmediğini de dile getirdi.
Bowen, farklı ülkelerin öncelikleri ve beklentileri arasında ortak bir zemin oluşturulmasının zaman ve yoğun diplomatik temas gerektirdiğini belirterek, yapıcı yaklaşımın önemine dikkat çekti.
COP31’İN GÖZÜ ANTALYA’DAKİ UZLAŞMA SÜRECİNDE
Antalya Deklarasyonu'nun ikinci taslağı, COP31'in yalnızca iklim hedeflerinin yeniden ifade edildiği bir zirve olmanın ötesine geçerek, somut uygulama alanlarında ortak kararlar oluşturma arayışını ortaya koyuyor.
Elektrifikasyon, yenilenebilir enerji, iklim finansmanı, erken uyarı sistemleri ve iklim değişikliğine uyum başlıkları, müzakerelerin temel gündemini oluşturuyor.
Ancak taslakta yer alan hedeflerin uluslararası düzeyde kabul görmesi ve uygulamaya geçirilmesi, ülkeler arasında sağlanacak uzlaşmaya bağlı.
Antalya'da yürütülen müzakerelerin sonucu, küresel enerji dönüşümünün hızından iklim değişikliğine karşı korunma imkanlarına kadar geniş bir alanda etkili olabilecek kararların şekillenmesini sağlayacak.
Türkiye'nin COP31 dönem başkanlığı sürecinde hazırlanan ikinci taslak, bu açıdan Antalya'yı küresel iklim diplomasisinin önemli merkezlerinden biri haline getirirken, gözler tarafların vereceği kararlara çevrildi.
- iklim değişikliği
- #COP31
- Birleşmiş Milletler
- iklim diplomasisi
- Murat Kurum
- yenilenebilir enerji
- Chris Bowen
- Paris Anlaşması
- iklim finansmanı
- enerji dönüşümü
- Antalya Deklarasyonu
- Antalya COP31
- elektrifikasyon
- erken uyarı sistemleri
- 5 derece hedefi
- 1
- 35'e 35 girişimi
- karbon yakalama