DÜNYA GERİ DÖNÜLEMEZ “SU İFLASI” DÖNEMİNE GİRDİ

Birleşmiş Milletler (BM) Üniversitesi tarafından yayımlanan rapor, dünya genelinde su kaynaklarının ciddi şekilde tükenmekte olduğunu ve geri dönülemez bir su iflası dönemine girildiğini ortaya koyuyor.

Rapora göre, Kabil suyunun tamamen tükenmesi beklenen ilk modern şehir olma yolunda ilerlerken, Meksika Şehri altındaki devasa akiferin aşırı pompalanması nedeniyle yılda yaklaşık 50 santimetre hızla çöküyor. ABD’nin güneybatısında ise eyaletler, Colorado Nehri’nin küçülen sularını paylaşma konusunda mücadele veriyor.

BM Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü Direktörü Kaveh Madani, bu duruma “kriz” demenin meselenin büyüklüğünü hafife almak anlamına geldiğini belirterek, artık eskisinden daha kısıtlı olan yeni bir gerçekliğe uyum sağlanması gerektiğini vurguluyor.

Su iflası, doğanın sağladığı yağmur ve kar şeklindeki su gelirinin, insanlığın harcadığı su miktarının gerisinde kalması durumunda ortaya çıkıyor. Nehirler, göller ve yer altı akiferleri, yenilenme hızından çok daha hızlı tüketiliyor ve bu durum dünyayı borçlu hâle getiriyor. İklim değişikliği ile artan sıcaklık ve kuraklık da mevcut su kaynaklarını azaltarak sorunu derinleştiriyor.

Raporda yer alan çarpıcı veriler:

• 1990’dan bu yana büyük göllerin yüzde 50’den fazlası su kaybetti.

• Büyük yer altı su kaynaklarının (akiferlerin) yüzde 70’i uzun vadeli düşüş içinde.

• Son 50 yılda Avrupa Birliği yüzölçümü kadar sulak alan yok oldu.

• Buzullar 1970’ten bu yana yüzde 30 küçüldü.

• Yaklaşık 4 milyar insan, her yıl en az bir ay su kıtlığı ile karşı karşıya.

Madani, birçok bölgenin artık hidrolojik imkanlarının ötesinde yaşadığını ve eski koşullara dönmenin artık imkansız olduğunu ifade ediyor.

Çözüm ve stratejiler:
Raporda önerilen önlemler arasında şunlar yer alıyor:

• Tarımda ürün değişikliği ve verimli sulama yöntemlerine geçilmesi.

• Yapay zeka ve uzaktan algılama ile su takibinin iyileştirilmesi.

• Kirliliğin azaltılması ve yer altı suları ile sulak alanların korunması.

• Suyun siyasi farklılıkların ötesinde, parçalanmış dünyada bir köprü olarak değerlendirilmesi.

• İklim değişikliğinin sınırlandırılmasının, insanlar ve ekosistemler için yeterli su sağlanmasında hayati önemi olduğu vurgulanıyor.

Rapora göre, su krizi artık geçici bir şok değil, dünyadaki yeni ve kalıcı bir gerçeklik olarak kabul edilmeli ve tüm ülkeler acil önlemler almak zorunda.