İBRADI’DA PEKMEZ KAZANLARI YANDI! KİLOSU 500 TL

Ürünlü ve Ormana mahallelerinde sürdürülen üretimde üzümün toplanmasından sıkılmasına, şıranın süzülmesinden odun ateşinde saatlerce kaynatılmasına kadar pekmezin her aşaması geleneksel yöntemlerle gerçekleştiriliyor.

Bölgenin yöresel üretim kültürünün önemli parçalarından biri olan geleneksel pekmez, bu yıl kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor.

BAĞDAN KAZANA UZANAN ZAHMETLİ YOLCULUK

İbradı ve çevresinde pekmez yapımının ilk adımı bağlardan üzüm toplanmasıyla atılıyor. Hasat edilen üzümler, yörede “şırana” olarak adlandırılan özel havuzlarda ezilerek suyu çıkarılıyor.

Üzümlerden elde edilen şıra daha sonra süzülerek kazanlara alınıyor. Geleneksel yöntemde üzüm suyunun içerisine özel olarak hazırlanan toprak veya kül ilave ediliyor.

Hazırlanan karışım, odun ateşinin üzerine konulan kazanlarda uzun süre kaynatılıyor. İlk kaynatmanın ardından dinlendirilen ve yeniden süzülen şıra, daha sonra tekrar ateşe alınıyor.

Bu süreç, pekmezin istenilen kıvam, renk ve lezzete ulaşmasına kadar devam ediyor.

ODUN ATEŞİNDEN VAZGEÇİLMİYOR

Geleneksel İbradı pekmezinin hazırlanmasında odun ateşi önemli bir yere sahip.

Üreticiler, üzüm şırasının kıvam alması için saatler boyunca kazanların başında bekliyor. Yaklaşık 4-5 saat süren kaynatma işlemi, pekmez üretiminin en zahmetli aşamalarından birini oluşturuyor.

Ateşin sürekli kontrol edilmesi, şıranın taşmaması ve istenilen kıvama ulaşması için üreticilerin kazanların başından ayrılmaması gerekiyor.

Ortaya çıkan ürünün lezzetinde kullanılan yöntem kadar saatler süren emek de belirleyici oluyor.

PEKMEZİN KİLOSU 500 LİRAYA ULAŞTI

İbradı ve Akseki çevresinde geleneksel yöntemlerle hazırlanan pekmezin bu yılki satış fiyatı kilogram başına 500 lira olarak belirlendi.

Üretimin zahmetli olması ve üzüm miktarının sınırlı kalması nedeniyle geleneksel yöntemle hazırlanan pekmez, yöresel ürünlere ilgi gösteren tüketicilerin tercih ettiği ürünler arasında yer alıyor.

Üreticiler, elde edilen pekmezin önemli bölümünün ailelerin kendi ihtiyaçları için ayrıldığını, sınırlı miktardaki ürünün ise satışa sunulduğunu belirtiyor.

“KÜL PEKMEZİN ACISINI ALIYOR, PARLAKLIK VERİYOR”

Ürünlü Mahallesi’nde üretim yapan Rabia Özdemir, pekmez yapımında aileden öğrendikleri yöntemi devam ettirdiklerini söyledi.

Üzümleri sıktıktan sonra elde edilen şırayı dinlendirdiklerini ve süzdüklerini anlatan Özdemir, daha sonra bakır kazanlarda odun ateşinde kaynatma işlemine geçtiklerini belirtti.

Geleneksel yöntemde özellikle meşe, incir ve ceviz ağaçlarından elde edilen külün kullanıldığını ifade eden Özdemir, külün pekmez yapımında önemli bir yeri olduğunu söyledi.

Özdemir, “Kimi toprak katıyor, kimi kül katıyor. Bizim burada kül katıyoruz. Bu kül pekmezimizin acısını alıyor, parlaklık veriyor” dedi.

ANNEDEN KIZINA AKTARILAN GELENEK

Pekmez üretiminin yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını belirten üreticiler, bu yöntemin aynı zamanda aileden aileye aktarılan bir kültür olduğunu vurguluyor.

Rabia Özdemir de pekmez yapımını annesinden öğrendiğini ve yıllar boyunca annesine yardım ederek bu geleneğin bütün aşamalarını öğrendiğini anlattı.

Özdemir, “Annemizden öğrendik biz bu pekmez yapmayı. Anneme yardım ettik. Şimdi de kendimiz yapıyoruz. Annemiz artık yaşlandı, yapamadığı için biz yapıyoruz” ifadelerini kullandı.

Bugün kazanların başına geçen yeni nesil üreticiler, geçmişten öğrendikleri yöntemleri uygulayarak İbradı’nın geleneksel pekmez kültürünü yaşatmaya çalışıyor.

“BİZDEN SONRAKİ NESİLLER DE YAPSIN”

Geleneksel yöntemle hazırlanan pekmez ile hazır olarak satılan ürünler arasında önemli fark bulunduğunu belirten üreticiler, özellikle yapım sürecindeki emeğe dikkat çekiyor.

Pekmez üretiminin geçmişten bugüne aile içinde aktarıldığını belirten Özdemir, bu kültürün gelecek nesillere aktarılmasını istediklerini söyledi.

Özdemir, “Eskiden annem yapıyordu, şimdi bizler yapıyoruz. Biz de öğrendiğimiz şekilde yapıyoruz. Bizden sonraki nesiller de bunları yapsın istiyoruz” diyerek geleneksel üretimin devam etmesi gerektiğini ifade etti.

BU YIL BAĞLARDA ÜZÜM AZALDI

Ormana Mahallesi’nden üretici Nurten Korucu ise bu yıl bağlarda önceki dönemlere göre daha az üzüm bulunduğunu belirtti.

Korucu, yağışların bağları olumsuz etkilediğini ve üretimin sınırlı kaldığını ifade ederek, bu yıl elde edilen üzümün büyük ölçüde ailelerin kendi ihtiyaçlarını karşılayacak seviyede olduğunu söyledi.

Bağ bozumu çalışmalarını tamamladıklarını belirten Korucu, sınırlı miktardaki üzümleri sıkarak şırasını çıkardıklarını ve pekmez üretimine başladıklarını aktardı.

BAKIR KAZANLARDA 4-5 SAATLİK MESAİ

Korucu, geleneksel üretim sürecinde üzüm şırasının bakır kazanlarda odun ateşinde kaynatıldığını belirtti.

Şıraya tatlandırma ve üretim sürecinin bir parçası olarak meşe külü eklendiğini anlatan Korucu, belirli bir süre bekletilen şıranın daha sonra tavalara aktarıldığını ve yaklaşık 4-5 saat boyunca kaynatıldığını söyledi.

Bu uzun mesainin sonunda üzüm şırası kıvamını alarak sofralara ulaşacak geleneksel pekmeze dönüşüyor.

İBRADI’DA GELENEKSEL TAT YAŞATILIYOR

Ormana ve Ürünlü mahallelerindeki asırlık bağlar, her yıl olduğu gibi bu yıl da üreticilerin yoğun mesaisine sahne oluyor.

Bağ bozumu ile başlayan süreç; üzümün toplanması, ezilmesi, şırasının çıkarılması, süzülmesi, kaynatılması, dinlendirilmesi ve yeniden kaynatılması aşamalarıyla devam ediyor.

Saatler süren bu emeğin sonunda ortaya çıkan pekmez, yalnızca bir gıda ürünü değil, aynı zamanda İbradı’nın geçmişten bugüne taşıdığı üretim kültürünün bir parçası olarak sofralara ulaşıyor.

Bu yıl 500 liradan satışa sunulan geleneksel İbradı pekmezi, sınırlı üretimi ve uzun hazırlık süreciyle bölgenin öne çıkan yöresel ürünlerinden biri olmayı sürdürüyor.