İHRACATTA DİKKAT ÇEKEN TABLO: DEĞER ARTIYOR, TONAJ GERİLİYOR

Batı Akdeniz ihracatında 2026 yılının ilk 10 ayında dolar bazında yüzde 10’luk artış kaydedilirken, ihraç edilen ürün miktarındaki düşüş dikkat çekti. Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, ihracat rakamlarının arka planındaki maliyet baskısına, küresel gelişmelere ve rekabet sorunlarına dikkat çekerek sektörün geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

20 Kas 2026 - 09:12 YAYINLANMA
20 Kas 2026 - 23:34 GÜNCELLEME
İHRACATTA DİKKAT ÇEKEN TABLO: DEĞER ARTIYOR, TONAJ GERİLİYOR

Antalya, Burdur ve Isparta'yı kapsayan Batı Akdeniz bölgesinde ihracatın parasal değer olarak yükselmesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirilirken, miktar bazındaki gerileme ihracatın niteliği ve sürdürülebilirliği konusunda yeni soruları gündeme taşıdı.

İHRACATTAKİ ARTIŞIN ARKASINDA 2 BİN 235 FİRMA VAR

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can'ın paylaştığı verilere göre, 2026 yılının ilk 10 ayında Batı Akdeniz'den 2 bin 235 firma, 179 ülke ve bölgeye ihracat gerçekleştirdi.

Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracat değerinde yüzde 10 artış yaşanması, bölge ekonomisi açısından önemli bir gösterge oldu. Ancak bu artışın ihraç edilen ürün miktarına aynı oranda yansımaması, tablonun farklı bir açıdan değerlendirilmesini gerektirdi.

Mehmet Ali Can, özellikle yaş sebze ve meyve sektöründeki tonaj kaybının dikkatle incelenmesi gerektiğini belirterek, ihracatın yalnızca dolar karşılığı üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmayacağını ifade etti.

YAŞ SEBZE VE MEYVEDE TONAJ KAYBI DİKKAT ÇEKİYOR

Bölgenin önemli ihracat kalemlerinden yaş sebze ve meyve sektöründe son iki yılda miktar bazında gerileme yaşandı.

BAİB Başkanı Can'ın açıkladığı verilere göre, sektörün ihracatı 2024 yılında 471 bin ton olarak gerçekleşirken, 2025 yılında 438 bin tona geriledi.

YAŞ SEBZE VE MEYVE İHRACATI

2024 471 bin ton

2025 438 bin ton

Miktar kaybı 33 bin ton

2024 yılına göre yaklaşık yüzde 7'lik düşüş.

Bu gerileme, üretimden pazarlamaya, lojistikten uluslararası rekabete kadar birçok başlığın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

DOLAR BAZINDAKİ ARTIŞIN NEDENİ MALİYETLER

İhracat değerindeki yükselişin önemli bölümünün daha fazla ürün satılmasından değil, artan maliyetler ve yükselen ürün fiyatlarından kaynaklandığını belirten Can, ihracatçıların giderek zorlaşan ekonomik koşullarda faaliyet gösterdiğine dikkat çekti.

Enerji, işçilik, finansman ve lojistik giderlerindeki artış, üreticilerin ve ihracatçıların maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Buna döviz kuru kaynaklı rekabet baskısı ve uluslararası pazarlardaki belirsizlikler de ekleniyor.

Firmaların mevcut pazarlarını kaybetmemek için kârlarından fedakârlık etmek zorunda kaldığını belirten Can, bu koşullara ayak uyduramayan işletmelerin ise uluslararası pazarlardaki konumunu kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Bu tablo, ihracat rakamlarındaki yükselişin tek başına sektörün ekonomik gücünü ve rekabet kapasitesini açıklamadığını gösteriyor.

İHRACATIN GÜCÜ FİRMA SAYISI VE ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİYLE ÖLÇÜLMELİ

Mehmet Ali Can, ihracat başarısının yalnızca toplam ihracat değerine bakılarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.

İhracata katılan firma sayısının artırılması, ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi ve daha fazla işletmenin uluslararası pazarlarda yer alması gerektiğine işaret eden Can, miktar bazında büyümenin sürdürülebilir rekabet koşullarına bağlı olduğunu belirtti.

Bu kapsamda mevcut ihracat desteklerinin güçlendirilmesi, işletmelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve uluslararası rakiplerle eşit şartlarda mücadele edebilecek ekonomik ortamın oluşturulması önem taşıyor.

Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin ihracata katılımının artırılması, bölgenin dış ticaret kapasitesinin genişletilmesi açısından kritik görülüyor.

JEOPOLİTİK GERİLİMLER İHRACAT PAZARLARINI ETKİLİYOR

Dünya ticaretinde yaşanan belirsizliklerin ihracatçılar üzerindeki etkisine de değinen BAİB Başkanı Can, bölgedeki savaşların ve ticari kısıtlamaların pazar kayıplarına yol açabildiğini söyledi.

Ukrayna örneğini paylaşan Can, 2026 yılının ilk 10 ayında bu ülkeye yapılan ihracatın yüzde 31 azalarak 83 milyon dolara gerilediğini açıkladı.

2023 yılında Ukrayna'ya 130 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini hatırlatan Can, savaş koşulları ve anti-damping uygulamalarının ticari ilişkileri olumsuz etkilediğini belirtti.

ABD ile İran arasındaki çatışma ve Orta Doğu'da artan gerilimin de ihracatçılar açısından belirsizliği büyüttüğünü ifade eden Can, Türkiye'nin çevresindeki gelişmelerin dış ticaret üzerinde doğrudan etkili olduğunu kaydetti.

Buna rağmen elde edilen ihracat rakamlarının önemli olduğunu vurgulayan Can, mevcut koşullar altında bölge ihracatçısının gösterdiği performansın göz ardı edilmemesi gerektiğini dile getirdi.

İHRACATÇININ EN BÜYÜK BEKLENTİSİ ÖNGÖRÜLEBİLİR BİR EKONOMİ

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can'ın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de ihracatçıların geleceğe ilişkin beklentileri oldu.

Can'a göre sektörün en önemli ihtiyacı, işletmelerin önünü görebileceği, ekonomik ve ticari kuralların öngörülebilir olduğu bir ortamın oluşturulması.

İhracatçıların uluslararası rakipleriyle eşit koşullarda rekabet edebilmesi gerektiğini belirten Can, yalnızca üretim yapmanın artık yeterli olmadığını ifade etti.

Mevcut pazarları korumak, yeni pazarlara açılmak ve ihracat miktarını artırmak için üretimden finansmana, lojistikten devlet desteklerine kadar bütüncül bir yaklaşım gerekiyor.

BATI AKDENİZ İHRACATINDA YENİ DÖNEMİN GÜNDEMİ REKABET

Batı Akdeniz ihracatında ortaya çıkan tablo, bölge ekonomisinin önündeki fırsatları ve sorunları aynı anda gözler önüne seriyor.

Antalya, Burdur ve Isparta'dan 179 ülke ve bölgeye ulaşan ihracat ağı, bölgenin uluslararası ticaretteki gücünü ortaya koyarken, miktar bazındaki gerileme üretim ve rekabet kapasitesinin yeniden ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

Dolar bazında büyüyen ancak tonaj bakımından aynı başarıyı gösteremeyen ihracatın önümüzdeki dönemde nasıl bir seyir izleyeceği; maliyetlerin, döviz politikalarının, finansman koşullarının ve küresel gelişmelerin etkisine bağlı olacak.

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can'ın açıklamaları, Batı Akdeniz ihracatında bundan sonraki hedefin yalnızca daha yüksek ihracat geliri elde etmek değil, aynı zamanda daha fazla ürün satabilen, daha geniş pazarlara ulaşan ve rekabet gücünü koruyan bir yapıya kavuşmak olması gerektiğini ortaya koyuyor.

Kaynak :
Haber Merkezi

YORUMLAR

Maksimum karakter sayısına ulaştınız.

Kalan karakter: