KÜLLERİ KIZILBEL’E EMANET

Machteld Johanna Mellink, 1917 yılında Hollanda’da doğdu. 1946’da ABD’ye giden Mellink, 1947’de Mersin Tarsus Gözlükule kazılarıyla Anadolu arkeolojisine adım attı. 1963’te ise kendi kazıları için Antalya’nın Elmalı ilçesine geldi ve burada onlarca yıl sürecek bilimsel çalışmalara başladı.

Elmalı’da yürüttüğü kazılarda, Anadolu arkeolojisi açısından büyük önem taşıyan iki anıtsal mezarı gün yüzüne çıkardı: M.Ö. 525 yılına tarihlenen Kızılbel Tümülüsü ve M.Ö. 475 yılına tarihlenen Karaburun Tümülüsü. Bu yapılar, Anadolu’nun en iyi korunmuş boyalı mezar odaları arasında yer aldı.

ANADOLU’YA ADANAN 60 YIL

Prof. Dr. Mellink, yaşamının 60 yılını Anadolu arkeolojisine adadı; bunun 40 yılını Elmalı’da geçirdi. İlçede yalnızca kazı çalışmaları yürütmedi. Elmalı’dan çıkan eserlerin ilçede sergilenmesi için müze kurulması fikrini destekledi, sosyal projelere katkı sundu ve ilçe halkıyla güçlü bir bağ kurdu.

Kendisine kazı süreçlerinde destek olan Abdullah Aytulum ve ailesiyle “öz ailem” diyecek kadar yakın ilişkiler geliştirdi. Elmalı için “ikinci vatanım” ifadesini kullandı.

VASİYETİ YERİNE GETİRİLDİ

2006 yılında ABD’de hayatını kaybeden Mellink, vasiyetinde Elmalı’ya gömülmek istediğini belirtti. Cenazesinin nakli mümkün olmayınca bedeninin külleri Türkiye’ye gönderildi.

Küller, aile dostu Sadık Aytulum tarafından, Mellink’in özel bir anlam yüklediği Kızılbel Tümülüsü’ne serpildi.

Böylece “Anadolu arkeolojisinin annesi”nin vasiyeti yerine getirilmiş oldu.

Sadık Aytulum, “Ben onun kucağında büyüdüm sayılır. Annemden hiçbir farkı yoktu. Elmalı’yı çok sevdi ve çok yardım etti” sözleriyle duygularını dile getirdi.

İSMİ ELMALI’DA YAŞAYACAK

Elmalı Belediyesi, Mellink’in adını ilçedeki bir caddeye verme kararı aldı. Belediye meclisinde oy çokluğuyla kabul edilen karar doğrultusunda, kazı döneminde tarihi eserlerin saklandığı deponun bulunduğu caddeye “Prof. Machteld Johanna Mellink” ismi verildi.

Elmalı Belediyesi Kültür Sanat ve Sosyal İşler Müdürü arkeolog Durmuş Altan ile Elmalı Müzesi yetkilileri, Mellink’in yakınlarıyla temas kurarak süreci yürüttü.

Bilim insanının adı artık yalnızca akademik literatürde değil, Elmalı’nın sokaklarında da yaşayacak.

KIZILBEL’DEKİ ANLAM

Altan’a göre Mellink’in küllerinin özellikle Kızılbel Tümülüsü’ne serpilmesini istemesi tesadüf değil. Kızılbel, yerel özellikler taşıyan ve Likya esintileri barındıran betimlemeleriyle öne çıkıyor.

Mellink, Anadolu’nun yerel kültürel kimliğini yansıtan bu anıtsal yapıyla özdeşleşmişti.

Bilim dünyasında “Anadolu arkeolojisinin annesi” olarak anılan Prof. Dr. Mellink’in külleri artık, gün yüzüne çıkardığı 2 bin 500 yıllık tarihle aynı toprakta.