REFAH’TA GERİ DÖNÜŞE BASKI İDDİASI

İşgal altındaki Filistin topraklarında görev yapan Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, 5 Şubat tarihli açıklamasında, Refah Sınır Kapısı’ndan Gazze’ye dönmek isteyen Filistinlilerin kelepçelenme, göz bağlama, tehdit ve aşağılayıcı muameleye maruz kaldıklarına dair kanıtlar bulunduğunu duyurdu.

Açıklamada, Gazze’ye dönüş yapan kişilerin sınırda İsrail destekli silahlı gruplar tarafından karşılandıktan sonra İsrail ordusunun kontrol noktalarına götürüldüğü, burada ise bazı kişilere “Gazze’ye dönmemeniz karşılığında para teklif edildiği” ve aksi halde “mal varlıklarına el konulacağı” tehdidinde bulunulduğu aktarıldı.

Filistinlilerin ifadelerine göre, geçiş sürecinde yalnızca fiziki şiddet değil, aynı zamanda aşağılayıcı üst aramaları, uzun süreli sorgular ve temel ihtiyaçların engellenmesi gibi uygulamalar da yaşandı. Bazı tanıklıklar, hastaların sağlık taleplerinin dikkate alınmadığını ve tuvalet kullanımına dahi izin verilmediğini ortaya koydu.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin işgal altındaki Filistin topraklarındaki temsilcisi Ajith Sunghay, tüm taraflara uluslararası hukuka uygun hareket edilmesi ve Filistinlilerin insan haklarına tam saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Sunghay, iki yılı aşan yıkımın ardından sivillerin “güvenli ve onurlu bir şekilde” evlerine dönebilmesinin sağlanması gerektiğini vurguladı.

Gazze’ye dönenlerin 5 ayrı kontrol noktasından geçmek zorunda kaldığı, bu noktaların Mısır, Filistin yönetimi, Avrupa Birliği temsilcileri, İsrail destekli milisler ve son olarak İsrail ordusu tarafından kontrol edildiği belirtildi.

İsrail basınında yer alan haberlerde de, bazı silahlı grupların Refah’taki üst aramalarında görev aldığı ve İsrail ordusuyla koordinasyon içinde hareket ettiği öne sürüldü.

Öte yandan, İsrail merkezli hukuk kuruluşları Adalah ve Gisha-Maslak, Refah üzerinden Gazze’ye dönmek isteyen Filistinlilere yönelik uygulamaların “hukuk dışı kısıtlama ve kötü muamele” içerdiğini belirterek, ilgili makamlara acil çağrıda bulundu. Kuruluşlar, geri dönüşün engellenmesinin Cenevre Sözleşmeleri kapsamında “zorla yerinden edilme” suçuna teşkil edebileceği uyarısında bulundu.

Sahadaki tanıklıklar da iddiaları güçlendirdi. Bazı Filistinliler, askeri araçlarla kuşatıldıklarını, saatler süren sorgulara tabi tutulduklarını ve kişisel eşyalarına el konulduğunu ifade etti.

Resmi verilere göre, 2-10 Şubat tarihleri arasında Refah’tan geçmesi planlanan 1800 kişiden yalnızca 488’i geçiş yapabildi. Gazze’ye giriş yapabilenlerin sayısı ise 213’te kaldı.

Yaklaşık 80 bin Filistinlinin Gazze’ye geri dönmek için kayıt yaptırdığı, buna karşın günlük geçişlerin sınırlı kaldığı belirtiliyor. Uzmanlar, yaşanan uygulamaların geri dönüş hakkı ve uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi tartışmalara yol açtığını ifade ediyor.