SİLAH SATIŞI GERİLİM HATTINDA

ABD’nin savunma ve dışişleri bakanlıklarının verilerine göre, Washington yönetimi 2025’in özellikle son çeyreğinde, küresel krizlerin yoğunlaştığı bölgelerdeki müttefik ve ortak ülkelere milyarlarca dolarlık silah ve askeri teknoloji satışına onay verdi.

Bu satışlar; savaş uçakları, uzun menzilli füzeler, hava savunma sistemleri, insansız hava araçları (İHA), radarlar ve komuta-kontrol altyapıları gibi yüksek maliyetli kalemleri kapsıyor. Uzmanlar, bu anlaşmaların yalnızca teslimatla sınırlı kalmadığını, bakım, eğitim, yazılım ve uzun vadeli teknik destek yoluyla alıcı ülkeleri ABD savunma sanayisine yapısal olarak bağımlı hale getirdiğine dikkat çekiyor.

ABD’nin silah sattığı ülkelerin haritasının, küresel güvenlik fay hatlarıyla büyük ölçüde örtüşmesi, Washington’un krizleri diplomasi kadar silah tedarik zinciri üzerinden yönettiği ve bir “savaş ekonomisi” oluşturduğu yönündeki eleştirileri güçlendirdi.

ORTA DOĞU: EN BÜYÜK PAY
Orta Doğu’ya yönelik satışlar, İran’ın nükleer programı, İsrail’in Gazze’deki saldırıları ve ABD’nin bölgedeki müttefikleriyle ilişkileriyle paralel ilerledi.
ABD, 1 Mart 2025’te İsrail’e yaklaşık 3 milyar dolarlık bomba, mühimmat ve askeri ekipman satışına onay verdi.
Trump’ın Suudi Arabistan, Katar ve BAE ziyaretleri sonrası ise yüz milyarlarca dolarlık savunma ve yatırım anlaşmaları imzalandı.
Bu kapsamda;

• Suudi Arabistan ile yaklaşık 600 milyar dolar,

• Katar ile 1,2 trilyon dolar,

• BAE ile 10 yılda 1,4 trilyon dolarlık yatırım ve savunma iş birliği anlaşmaları duyuruldu.

ASYA-PASİFİK: ÇİN VE KORE GERİLİMİ
Asya-Pasifik’te silah satışlarını Çin-Tayvan gerilimi, Kore Yarımadası, Hindistan-Pakistan anlaşmazlığı belirledi.
ABD, Tayvan’a F-16’lar ve İHA’ları, Hindistan’a Javelin füzeleri, Güney Kore’ye hava savunma mühimmatı, Japonya’ya Aegis sistemleri dahil olmak üzere 10 milyar doları aşan paketleri onayladı.

AVRUPA: NATO VE UKRAYNA ETKİSİ
Avrupa’da ise Rusya-Ukrayna savaşı, NATO ülkelerinin ABD’den silah alımlarını hızlandırdı.
ABD; Polonya, Hollanda, İtalya, Danimarka ve İspanya’ya F-35, uzun menzilli füzeler ve entegre muharebe sistemleri satışına onay verdi. Ukrayna’ya askeri destek yıl boyunca sürdü.

DİĞER BÖLGELER
ABD ayrıca Avustralya’ya uçak ekipmanı, Nijerya’ya mühimmat, Kanada’ya 2,68 milyar dolarlık hava saldırı silahları satışını da onayladı.

Washington yönetimi, bu satışların müttefiklerin savunma kapasitesini güçlendirdiğini ve caydırıcılığı artırdığını savunurken, eleştirmenler ABD’nin küresel krizlerden ekonomik ve stratejik kazanç sağladığını öne sürüyor.