SOSYAL MEDYADA YENİ DÖNEM BAŞLADI

Yeni düzenlemeyle birlikte tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi, sosyal medya dolandırıcılıklarının azaltılması ve özellikle çocukların dijital ortamda daha güçlü korunması amaçlanıyor.

YAPAY ZEKA İÇERİKLERİ ARTIK ETİKETLENECEK

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri yapay zekâ ile oluşturulan reklam içerikleri oldu.

Buna göre, insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterler ve yapay zekâ destekli görsellerde, içeriğin "yapay zekâ ile üretildiğini" açıkça belirten bir ibare kullanılması zorunlu olacak.

Ayrıca gerçek kişilerin dijital kopyalarının, ürünü gerçekten kullanmış veya deneyimlemiş gibi gösterilmesi de yasak kapsamına alındı. Bu düzenlemeyle, son dönemde sıkça görülen deepfake yöntemiyle hazırlanan yanıltıcı reklamların önüne geçilmesi hedefleniyor.

GİZLİ REKLAMLARA AĞIR YAPTIRIM

Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticileri için de yeni kurallar getirildi.

Artık hediye ürün, ücretli iş birliği, davet, indirim veya herhangi bir maddi menfaat karşılığında yapılan tüm paylaşımlarda, bunun açık şekilde "reklam" veya "tanıtım" olduğu belirtilmek zorunda olacak.

Bu kurala uymayan içerikler gizli reklam kapsamında değerlendirilecek ve idari yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.

"KARANLIK TASARIMLAR" DA DENETLENECEK

Tüketicileri farkında olmadan belirli işlemlere yönlendiren dijital uygulamalar da artık denetim altında olacak.

Özellikle üyelik iptalini zorlaştıran sistemler, "Son ürün kaldı", "Son dakikalar" gibi gerçeği yansıtmayan aciliyet algısı oluşturan uygulamalar ve kullanıcıyı istemediği işlemlere yönlendiren "karanlık tasarımlar" hakkında yaptırım uygulanabilecek.

İhlalin tespit edilmesi halinde içeriklerin kaldırılmasının yanı sıra para cezası da verilebilecek.

ÇEVRE DOSTU İDDİALARINA BELGE ŞARTI

Yeni düzenleme, son yıllarda sıkça gündeme gelen "yeşil aklama" (greenwashing) uygulamalarını da kapsıyor.

Bundan sonra firmalar, ürünlerini "çevre dostu", "doğa dostu" veya "sürdürülebilir" gibi ifadelerle tanıtabilmek için akredite kuruluşlardan veya yetkili kurumlardan alınmış belge ve bilimsel dayanak sunmak zorunda olacak.

Bu adımla hem tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi hem de dürüst üreticilerin korunması amaçlanıyor.

ÇOCUKLAR İÇİN YENİ KORUMA ÖNLEMLERİ

Yönetmelikle birlikte çocuklara yönelik dijital reklam uygulamalarında da önemli değişiklikler yapıldı.

Çocukların internet kullanımı ve oyun alışkanlıklarından elde edilen kişisel verilerin analiz edilerek onlara özel reklam gösterilmesi engellenecek.

Böylece çocukların dijital platformlarda ticari amaçlarla hedef alınmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

CEZALAR 31 MİLYON LİRAYI AŞIYOR

Yeni kurallara aykırı hareket eden kişi ve kuruluşlar hakkında Reklam Kurulu tarafından resen inceleme başlatılabilecek.

2026 yılı için uygulanacak idari para cezaları, ihlalin niteliği ve yayın mecrasına göre 79 bin 161 TL ile 31 milyon 808 bin 530 TL arasında değişebilecek. Gerekli görülmesi halinde reklamların durdurulması ve yayından kaldırılması da mümkün olacak.

HEDEF GÜVENLİ DİJİTAL ORTAM

Türkiye'de internet kullanıcılarının büyük bölümünün sosyal medya platformlarında aktif zaman geçirdiğine dikkat çekilen düzenlemeyle, dijital mecraların dolandırıcılık, yanıltıcı reklam ve haksız ticari uygulamalardan arındırılması hedefleniyor.

Yeni kuralların hem tüketici güvenini artırması hem de sosyal medya ekosisteminde daha şeffaf ve güvenilir bir reklam düzeni oluşturması bekleniyor.