ALİ ÇANDIR AÇIKLADI: TARIMDA MALİYET ARTIŞI HIZ KESTİ

Çandır’ın açıklamasına göre Tarım-GFE Temmuz ayında aylık yüzde 0,2 arttı. Bu oran, temmuz ayları bazında değerlendirildiğinde son 10 yılın en düşük aylık artışı olarak kayıtlara geçti.

Ali Çandır, açıklanan rakamın endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından bu yana temmuz ayları ortalaması olan yüzde 2,43’ün oldukça altında kaldığına dikkat çekti.

Tarım-GFE’nin yıllık artışı ise yüzde 27,62 olarak gerçekleşti. Çandır, bu oranın da son 10 yılın temmuz ayları ortalaması olan yüzde 33,68’in altında olduğunu belirtti.

ENERJİ MALİYETİ ARTTI, GÜBRE VE YEM GERİLEDİ

Temmuz ayındaki tarımsal girdi maliyetlerinin alt kalemleri incelendiğinde farklı yönlerde hareketler görüldü.

Aylık bazda tohum yüzde 0,74, enerji yüzde 4,82, ilaç yüzde 1,31 ve diğer girdiler yüzde 1,47 arttı. Buna karşılık gübre yüzde 3,16, veteriner hizmetleri yüzde 1,05 ve yem yüzde 1,64 geriledi.

Yıllık değişimlerde ise tablo şöyle oluştu:

• Tohum: yüzde 29,92

• Enerji: yüzde 30,04

• Gübre: yüzde 33,07

• İlaç: yüzde 22,69

• Veteriner hizmetleri: yüzde 22,70

• Yem: yüzde 26,89

• Diğer girdiler: yüzde 32,96

Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde ise aylık yüzde 1,48, yıllık bazda yüzde 20,53 artış kaydedildi.

TARIM-ÜFE'DE FARKLI TABLO

Ali Çandır, Tarım-GFE ile Tarım-ÜFE arasındaki farklılığa da dikkat çekti.

TÜİK verilerine göre Temmuz ayında Tarım-ÜFE aylık yüzde 2,31 arttı. Çandır, bu oranın geçmiş 15 yıllık temmuz ayları ortalaması olan eksi yüzde 0,23’ün oldukça üzerinde olduğunu belirtti.

Tarım-ÜFE'nin yıllık artışı ise yüzde 18,81 oldu. Çandır, bu oranın geçmiş 15 yıllık ortalama olan yüzde 27,1'in altında kaldığını ifade etti.

Çandır, tarımsal girdi maliyetlerinin uzun yıllar boyunca yıllık ortalama yüzde 33,68 artış göstermesiyle birlikte değerlendirildiğinde, tarımsal faaliyetlerde bulunan üreticilerin uzun süredir yaşadığı maliyet baskısının ortaya çıktığını söyledi.

ÜRETİCİ ENFLASYONUNDA TEMMUZ TABLOSU

Tarım sektörünü etkileyen bir diğer önemli gösterge olan Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) de temmuz ayında yükseldi.

YD-ÜFE, aylık bazda yüzde 2,51, yıllık bazda ise yüzde 29,67 arttı. Çandır, uzun yıllar ortalamasının aylıkta yüzde 1,71, yıllıkta ise yüzde 27,82 olduğunu hatırlatarak, temmuz rakamlarının her iki ortalamanın da üzerinde gerçekleştiğini belirtti.

Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise temmuz ayında aylık yüzde 1,52, yıllık yüzde 27,83 arttı.

Üretici düzeyindeki gıda fiyatlarında ise aylık artış yüzde 0,47, yıllık artış yüzde 33,41 oldu.

Çandır, bu verilerin tarıma dayalı imalat sanayiindeki fiyat artışının tarımsal üretici fiyatlarından daha yüksek seyrettiğine işaret ettiğini belirtti.

GIDADA TÜKETİCİNİN YÜKÜ DAHA YÜKSEK

Temmuz ayında tüketici tarafındaki fiyat hareketleri de tarım sektöründeki tabloyla birlikte değerlendirildi.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) temmuz ayında aylık yüzde 1,78, yıllık ise yüzde 31,75 arttı.

Gıda fiyatlarında yıllık artış yüzde 37,52 olarak gerçekleşirken, işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 39,69, yaş meyve ve sebze fiyatları ise yıllık yüzde 41,84 arttı.

Yaş meyve ve sebzede temmuz ayındaki aylık artış ise yüzde 5,39 seviyesinde gerçekleşti.

Bu rakamlar, tarımsal üretici fiyatları ile tüketici tarafındaki gıda fiyatları arasında önemli bir fark bulunduğunu ortaya koydu.

ÇANDIR: TARIM DEZENFLASYONA KATKI SAĞLIYOR

Ali Çandır, tarım sektörünün dezenflasyon sürecine hem tedarik hem de ürün tarafında katkı vermeye devam ettiğini belirtti.

Çandır, özellikle yıllık yüzde 18,81 artan Tarım-ÜFE'nin, tüketici enflasyonunun altında kaldığına dikkat çekerek, tarım tedarik ve ürün piyasalarındaki fiyat artışlarının tüketici enflasyonunun gerisinde seyretmesinin politika yapıcılar açısından dikkate alınması gereken bir tablo oluşturduğunu ifade etti.

Çandır'ın değerlendirmesi, tarımsal girdi maliyetleri, üretici fiyatları ve tüketici gıda enflasyonu arasındaki makasın üreticinin ekonomik yapısı açısından yakından izlenmesi gerektiğine işaret etti.