ASRIN İHYASINA 3 YILDA 3,6 TRİLYON LİRA

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”, depremlerin yol açtığı yıkımın boyutlarını ve yürütülen projeleri ortaya koydu.

Rapora göre, merkezi yönetim bütçesi kaynaklarından, depremin neden olduğu kayıp ve zararların telafisi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik olarak 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama gerçekleştirildi.

Depremlerin ardından geçen 3 yıllık süreçte, kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği içinde yoğun bir yeniden imar çalışması yürütüldü. Öncelik afetzedelerin barınma ihtiyacının karşılanmasına verilirken, kalıcı konut projelerinde sona yaklaşıldığı belirtildi.

Bugüne kadar yapılan kura törenleriyle 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yerinin hak sahipleri belirlendi.

EĞİTİME 78,9 MİLYAR LİRA
Eğitim-öğretimin kesintisiz sürmesi için bölgede 13 bin 321 derslik inşası için 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesi için 6,9 milyar lira harcandı. Tüm çalışmalar tamamlandığında, derslik sayısında deprem öncesine göre yüzde 15 artış hedefleniyor.

Üniversitelerdeki fakülte binaları, kampüs altyapıları ve onarım çalışmaları için 5,1 milyar lira harcanırken, 2026 Yılı Yatırım Programı’nda üniversiteler için 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı.

İSTİHDAM VE YEREL YÖNETİMLERE DESTEK
Deprem bölgesinde istihdamı korumak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında 11 ilde 60 bin 582 kişi, işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandırıldı. Bu alana yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak aktarıldı.

Yerel yönetimlerin hizmetlerini sürdürebilmesi için yaklaşık 4 milyar lira nakdi destek sağlandı. Toplam 21,9 milyar liralık projelerle, belediyelerin acil altyapı ve araç-ekipman ihtiyaçları karşılanıyor.

ENERJİ, ULAŞTIRMA VE TARIM YATIRIMLARI
Enerji altyapısında, özellikle elektrik dağıtım şebekelerinde oluşan hasarların giderilmesi için 51,1 milyar lira harcandı.

Kara yolu ve otoyollardaki hasarların giderilmesi için 19,8 milyar lira, yeni yerleşim alanlarına erişim için 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için ise 8,5 milyar lira kaynak kullanıldı.
Demir yolu hatları için 26,4 milyar lira yatırım yapılırken, 2027 yılına kadar 31,5 milyar lira daha harcanması planlanıyor.

Tarım sektöründe ise 11 ilde toplam 17,4 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirildi. Sanayi kesiminin toparlanması amacıyla KSS yatırımları, KOSGEB ve kalkınma ajansları destekleriyle toplam 17,6 milyar liralık kaynak devreye alındı.

Raporda, yürütülen çalışmalarla ekonomik ve sosyal hayatın büyük ölçüde normalleştiği, kalıcı konut ihtiyacının karşılanması ve kamu hizmetlerinin etkin şekilde yürütülmesi noktasında önemli mesafe alındığı vurgulandı.