ENERJİ KRİZİ DERİNLEŞİYOR: GÜNLÜK KAYIP 2 MİLYAR DOLARI AŞTI

Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, enerji piyasalarında tarihi bir krizi tetikledi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleri sonrası bölgede enerji üretimi, ticaret ve lojistik zinciri ciddi şekilde aksadı.

Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 30 milyon varillik üretim kapasitesine rağmen, ihracatın savaşın üçüncü haftasında yüzde 60’tan fazla düşerek 25,1 milyon varilden 9,7 milyon varile gerilediği belirtildi. Bu kesinti, uzmanlara göre modern tarihin en büyük petrol arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın devre dışı kalması, sadece petrolü değil, LNG ve petrokimya sevkiyatlarını da durma noktasına getirdi. Özellikle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin doğal gaz ihracatı büyük darbe aldı.

Uluslararası verilere göre, son iki haftada Körfez ülkelerinin petrol gelir kaybı 25 milyar doları buldu. LNG ve diğer enerji ürünleri dahil edildiğinde bu kaybın daha da artmasından endişe ediliyor.

Krizin etkisiyle petrol fiyatları hızla yükselerek varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bunun üzerine Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkeler, 400 milyon varillik acil petrol stokunu piyasaya sunma kararı aldı. Bu adım fiyat artışını yavaşlatsa da uzmanlar, krizin kısa vadede tamamen kontrol altına alınmasının zor olduğunu belirtiyor.

Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener, Körfez ülkelerinin toplam günlük kaybının yaklaşık 2,3 milyar dolar seviyesine ulaştığını açıkladı.

Akyener’in değerlendirmesine göre:

Suudi Arabistan’ın günlük kaybı 1 milyar dolara yaklaştı
Birleşik Arap Emirlikleri yaklaşık 350 milyon dolar
Katar 300 milyon dolar
Kuveyt 200 milyon dolar
Irak 300 milyon dolar
Bahreyn ise 40 milyon dolar kayıp yaşıyor

Özellikle Irak’ın petrol ihracatının büyük bölümünün Hürmüz Boğazı’na bağlı olması nedeniyle en ağır darbeyi alan ülkelerden biri olduğu vurgulandı. Ülkenin petrol üretimi kısa sürede 4,2 milyon varilden 1,2 milyon varile kadar geriledi.

Uzmanlar, bazı ülkelerin boru hatlarıyla alternatif yollar geliştirmeye çalıştığını ancak Hürmüz Boğazı’na bağımlılığın halen kritik seviyede olduğunu ifade ediyor. Krizin uzaması halinde ise küresel enerji fiyatlarında yeni ve sert dalgalanmaların kaçınılmaz olacağı belirtiliyor.