TRUMP'TAN İRAN CEPHESİNDE DİPLOMASİ HAMLESİ

Yaşanan gelişme, aylardır tırmanan ABD-İran krizinde tansiyonun düşürülmesi adına önemli bir diplomatik pencere olarak değerlendiriliyor. Ancak tarafların "tüm seçenekler masada" mesajını koruması, ateşkes umutlarının henüz kalıcı bir güven ortamına dönüşmediğini gösteriyor.

DİPLOMASİ İÇİN GEÇİCİ FREN

ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Fox News'e yaptığı değerlendirmede, Başkan Donald Trump'ın müzakerelere alan açabilmek amacıyla saldırıları geçici olarak durdurma kararı aldığını söyledi.

Waltz, Washington'un diplomatik sürecin tamamen kapanmasını istemediğini belirterek, "Başkan görüşmelere zaman tanıyor." mesajını verdi.

İran cephesinden yapılan açıklamada ise ülkenin de bölgedeki misilleme saldırılarını şimdilik durdurduğu ifade edildi. Böylece karşılıklı askeri operasyonlarda geçici de olsa bir duraksama yaşandı.

GERİLİM İKİ HAFTADIR TIRMANIYORDU

Karar, yaklaşık iki haftadır aralıksız devam eden ABD hava saldırıları ile İran'ın karşılık verdiği füze ve insansız hava aracı saldırılarının ardından geldi.

Haziran ayında sağlanan ateşkesin bozulmasının ardından bölgede yeniden savaş atmosferi oluşmuş, Hürmüz Boğazı çevresinde güvenlik riski en üst seviyeye çıkmıştı.

Uzmanlar, mevcut duraklamanın kalıcı bir ateşkese dönüşebilmesi için tarafların diplomatik masaya güçlü şekilde dönmesi gerektiğini değerlendiriyor.

"TÜM SEÇENEKLER MASADA" MESAJI

Trump yönetiminin geri adım atıp atmadığı sorularına da yanıt veren Mike Waltz, bunun yanlış değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

ABD yönetiminin askeri seçeneklerden vazgeçmediğini vurgulayan Waltz, Başkan Trump'ın gerektiğinde yeniden operasyon kararı alabilecek durumda olduğunu belirtti.

Bu açıklama, diplomasiye kapının açık tutulduğu ancak askeri caydırıcılığın da korunacağı yönünde yorumlandı.

MÜHİMMAT İDDİALARINA YALANLAMA

ABD basınında yer alan, hava savunma mühimmatı stoklarının kritik seviyeye düştüğü yönündeki haberler de Washington tarafından reddedildi.

Waltz, ABD ordusunun operasyonları sürdürebilecek tüm askeri kapasiteye sahip olduğunu belirterek mühimmat sıkıntısı yaşandığı iddialarını kabul etmedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİN ODAĞINDA

Gerilimin merkezinde ise yine dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı bulunuyor.

İran ile Umman arasında son günlerde Tahran'da teknik düzeyde görüşmeler gerçekleştirildiği açıklandı. Görüşmelerde boğazın yönetimi ve deniz trafiğinin güvenliği ele alındı.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin önemli bölümünün geçtiği stratejik bir geçiş noktası olması nedeniyle uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

MUTABAKAT BOZULMUŞTU

Haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat kapsamında askeri operasyonların durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli hale getirilmesi ve 60 gün içerisinde kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması hedeflenmişti.

Ancak 13 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'ndaki tankerlere yönelik saldırılar sonrasında ABD yeniden hava operasyonlarına başladı.

Bunun üzerine İran da Orta Doğu'daki ABD üslerine yönelik saldırılar düzenledi. Çatışmaların yeniden büyümesiyle bölgedeki güvenlik riski ciddi şekilde arttı.

ENERJİ PİYASALARI TEDİRGİN

Savaşın yeniden şiddetlenmesi yalnızca bölgesel güvenliği değil, küresel ekonomiyi de etkiliyor.

Petrol fiyatları mayıs ayından bu yana ilk kez varil başına 100 dolar seviyesine ulaşırken, enerji piyasalarında arz güvenliği endişeleri yeniden yükseldi.

İngiltere de gelişmeleri yakından izliyor. İngiliz hükümeti, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenliğinin korunması konusunda ABD ile koordinasyon görüşmeleri gerçekleştireceğini açıkladı.

ABD KAMUOYUNDA DESTEK AZALIYOR

Savaşın beşinci ayına yaklaşmasıyla birlikte ABD kamuoyunda da operasyonlara yönelik eleştiriler artıyor.

Yayımlanan son kamuoyu araştırmasına göre Amerikalıların yüzde 57'si çatışmaların gidişatından rahatsız olduğunu belirtirken, yalnızca yüzde 19'u sürece olumlu yaklaşıyor.

Bu tablo, hem diplomatik çözüm arayışlarının hem de iç politik baskının önümüzdeki süreçte Washington yönetiminin kararlarını doğrudan etkileyebileceğine işaret ediyor.

BÖLGEDE BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Uzmanlar, saldırıların geçici olarak durdurulmasının önemli bir diplomatik fırsat oluşturduğunu belirtirken, kalıcı barışın sağlanabilmesi için Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, askeri operasyonların tamamen sona erdirilmesi ve kapsamlı siyasi müzakerelerin yeniden başlamasının kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Şimdilik hem Washington hem de Tahran cephesinden gelen mesajlar, gerilimin tamamen sona ermediğini ancak diplomasiye yeniden alan açılmaya çalışıldığını ortaya koyuyor.