YAPAY ZEKANIN GİZLİ FATURASI

Uzmanlar, yapay zekanın hızla yaygınlaşmasının küresel ölçekte yeni bir kaynak baskısı oluşturduğuna dikkat çekiyor. Özellikle veri merkezlerinin artan enerji ve su ihtiyacı, sürdürülebilirlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor.

Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan çevre raporunda, yapay zeka teknolojilerinin çevre üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çekici projeksiyonlar paylaşıldı. Raporda, verimlilik artışının her zaman tüketimi azaltmadığına işaret edilerek ekonomi literatüründe “Jevons Paradoksu” olarak bilinen ilkeye vurgu yapıldı.

Bu yaklaşıma göre, bir teknolojinin daha verimli ve erişilebilir hale gelmesi, maliyetleri düşürürken kullanım alanlarını artırıyor. Böylece elde edilen tasarruflar, artan talep nedeniyle kısa sürede ortadan kalkabiliyor. Yapay zeka teknolojilerinin de benzer bir süreçten geçtiği belirtiliyor.

BM’nin projeksiyonlarına göre yapay zekanın enerji tüketimi 2030 yılına kadar iki katına çıkarak küresel elektrik kullanımının yüzde 3’üne ulaşabilir. Raporda, bu seviyedeki tüketimin önemli bir çevresel etki oluşturacağı ifade edildi.

Su kullanımı konusunda da dikkat çekici veriler paylaşıldı. Veri merkezlerinin soğutulması için ihtiyaç duyulan su miktarının hızla arttığı belirtilirken, 2030 yılına gelindiğinde yapay zeka altyapılarının ihtiyaç duyacağı su miktarının dünya nüfusunun yıllık içme suyu ihtiyacını aşabileceği öngörülüyor.

Rapor, küresel yapay zeka altyapısının dağılımındaki eşitsizliklere de dikkat çekiyor. Günümüzde yapay zekaya özel bulut altyapısının büyük bölümünün ABD ve Çin’de yoğunlaştığı belirtilirken, birçok ülkenin teknolojiyi tüketen konumda kaldığı ifade ediliyor.

Birleşmiş Milletler, yapay zekanın çevresel etkilerinin azaltılması için maden tedarikinden geri dönüşüme kadar tüm süreci kapsayan daha şeffaf ve sürdürülebilir bir yönetişim modeli çağrısında bulunuyor. Uzmanlar ise yapay zeka stratejilerinin iklim, enerji ve kaynak planlamalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.