ZAYIFLATAN İLAÇLARDA GÖRÜNENİN ÖTESİ

Tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan, etken maddesi semaglutid olan ilaçlar son dönemde kilo verdirici etkileriyle gündemin merkezine oturdu. Bu ilaçlardan en bilineni olan Ozempic, vücutta GLP-1 hormonunun etkilerini taklit ederek insülin salgısını artırıyor, glukoz üretimini azaltıyor ve mide boşalmasını yavaşlatıyor.

Benzer şekilde Mounjaro, hem GIP hem de GLP-1 reseptörlerini hedef alarak çift etkili bir mekanizma sunarken, Wegovy ise kilo kontrolü ve kalp sağlığı üzerindeki etkileriyle dikkat çekiyor.

Bu ilaçlar, iştahı azaltması ve tokluk süresini uzatması sayesinde kilo kaybına yol açabiliyor. Ancak sosyal medyada yaygınlaşan kullanım, diyabet hastası olmayan kişiler arasında da talebi artırmış durumda.

Uzmanlara göre ilaçların güvenliği, mutlaka tıbbi gözetim altında kullanılmasına bağlı. Klinik veriler, diyabet hastalarında genel olarak güvenli olduğunu gösterse de yan etkiler önemli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor.

En yaygın yan etkiler arasında bulantı, kusma, ishal ve kabızlık gibi sindirim sistemi sorunları yer alıyor. Daha ciddi durumlarda ise pankreatit (pankreas iltihabı), safra kesesi hastalıkları ve böbrek fonksiyonlarında bozulma görülebiliyor. Ayrıca hızlı kilo kaybına bağlı olarak kas kütlesinde azalma ve ilacın bırakılması sonrası hızlı kilo alımı da dikkat çekiyor.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi, bu ilaçların yalnızca doktor kontrolünde kullanılmasını zorunlu kılıyor. Reçetesiz satış veya sahte reçete düzenlenmesi ise suç sayılıyor.

Dünya Sağlık Örgütü de yayımladığı kılavuzda, obezite tedavisinde bu ilaçların kullanılabileceğini belirtirken, uzun dönem güvenlik verilerinin sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Ayrıca tedavinin tek başına yeterli olmayacağı, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktiviteyle desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.

ABD verileri, obezite oranı yüksek eyaletlerde bu ilaçların kullanımının da daha yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, ilaç kullanımının toplumsal eğilimlerle paralel ilerlediğini gösteriyor.

Öte yandan ilaçların yüksek maliyeti de dikkat çekiyor. Özellikle ABD’de bu tedaviler aylık yüzlerce dolara ulaşan fiyatlarla satılıyor. Patent sürelerinin sona ermesiyle birlikte Hindistan ve diğer ülkelerde daha uygun fiyatlı jenerik ürünlerin piyasaya girmesi bekleniyor.

Uzmanlar, bu ilaçların “mucize zayıflama çözümü” olarak görülmemesi gerektiğini, bilinçsiz kullanımın ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini vurguluyor.