TÜRKİYE’NİN ELEKTRİK TÜKETİMİNDE BÜYÜK SIÇRAMA BEKLENTİSİ

Türkiye’nin ev sahipliği ve dönem başkanlığında gerçekleştirilecek COP31 öncesinde enerji dönüşümünü değerlendiren Erdoğan, elektrikli araçların yaygınlaşması, sanayide elektrik kullanımının artması, iklimlendirme ihtiyacı ve yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha fazla dahil olmasıyla dağıtım şebekelerinin öneminin giderek arttığını ifade etti.

ELEKTRİĞİN ENERJİ TÜKETİMİNDEKİ PAYI YÜZDE 35’E ÇIKACAK

Türkiye’de nihai enerji tüketimi içinde elektriğin payının yaklaşık yüzde 20 düzeyinde olduğunu belirten Erdoğan, bu oranın 2035 yılına kadar yüzde 35’e yükseltilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Söz konusu hedef, yalnızca elektrik üretiminin artırılmasını değil, ulaşım, sanayi ve binalardaki enerji kullanımının da dönüşmesini gerektiriyor. Bugün farklı enerji kaynaklarıyla karşılanan birçok ihtiyacın gelecekte elektrikle karşılanması beklenirken, bu değişimin mevcut şebekeler üzerindeki yükü de artıracağı öngörülüyor.

Erdoğan, hedefin iddialı ancak ulaşılabilir olduğunu belirterek politikaların tutarlı biçimde uygulanmasının ve gerekli finansmanın sağlanmasının önemini vurguladı.

ELEKTRİK TALEBİNDE YILLIK YÜZDE 8’İ AŞAN BÜYÜME BEKLENTİSİ

2035 hedefinin büyüklüğüne dikkat çeken Erdoğan, elektrik enerjisi talebinin yıllık ortalama yüzde 8’in üzerinde artması gerektiğini ifade etti.

Böylesine yüksek bir büyüme beklentisi, elektrik dağıtım şebekelerinin kapasitesinin artırılmasını, yeni bağlantıların yapılmasını ve sistemin değişen talebe uyum sağlayabilecek esnekliğe kavuşmasını gerektiriyor. Özellikle elektrikli araç şarj altyapısı, sanayi tesislerinin elektrifikasyonu ve yenilenebilir enerji üretiminin yaygınlaşması, dağıtım sisteminin planlanmasında yeni ihtiyaçlar doğuruyor.

DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE ELEKTRİK DAĞITIMI VAR

Fakir Hüseyin Erdoğan, enerji dönüşümünün temel unsurlarından birinin elektrik dağıtımı olduğunu belirtti. Elektrik üretiminin artması kadar, üretilen enerjinin tüketicilere güvenilir ve kesintisiz biçimde ulaştırılması da önem taşıyor.

Türkiye’de 2025 itibarıyla elektrik piyasasının yaklaşık 40 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığını aktaran Erdoğan, bunun 8 milyar doların üzerindeki bölümünün elektrik dağıtım sektöründen oluştuğunu kaydetti.

Ülke genelinde 1,6 milyon kilometrenin üzerinde dağıtım hattı bulunduğunu belirten Erdoğan, önümüzdeki dönemde şebekelerin genişletilmesinin yanı sıra dijitalleşme, sistem esnekliği ve doğal afetlere karşı dayanıklılığın artırılmasının da öncelikli yatırım alanları arasında yer alacağını ifade etti.

2035’TE ELEKTRİK ABONE SAYISININ 64 MİLYONU AŞMASI BEKLENİYOR

Türkiye’de elektrik dağıtım sektörünün yaklaşık 52 milyon aboneye hizmet verdiğini belirten Erdoğan, bireysel abone sayısının önümüzdeki dönemde yıllık ortalama yüzde 2,5’in üzerinde artmasının ve 2035’te 64 milyonun üzerine çıkmasının öngörüldüğünü bildirdi.

Abone sayısındaki artış, elektrik talebindeki büyümeyle birlikte değerlendirildiğinde şebeke yatırımlarının önemini daha da artırıyor. Yeni yerleşim alanları, artan elektrikli cihaz kullanımı ve değişen tüketim alışkanlıkları, dağıtım şirketlerinin uzun vadeli kapasite planlamasını gerekli kılıyor.

Erdoğan ayrıca Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücünün yaklaşık beşte birinin dağıtım sistemine bağlı olduğunu ve farklı büyüklüklerde 35 binin üzerinde üretim tesisi bulunduğunu aktardı.

Bu tesislerin sayısındaki artış, elektrik sisteminin yönetiminde yeni bir yaklaşımı zorunlu hale getiriyor. Dağıtık üretim kaynaklarının tek tek müdahalelerle yönetilmesi yerine, bütün sistemi kapsayan dijital ve koordineli bir yapıya ihtiyaç duyuluyor.

DAĞITIM 2.0 İLE AKILLI ŞEBEKE DÖNEMİ

Elder’in bu dönüşümü “Dağıtım 2.0” yaklaşımıyla ele aldığını belirten Erdoğan, geleneksel şebeke işletmeciliğinden daha kapsamlı bir dağıtım sistemi yönetimine geçişin önem kazandığını söyledi.

Yeni yaklaşımın merkezinde dijitalleşme, esneklik ve şebekenin farklı üretim kaynaklarıyla uyumlu çalışması bulunuyor. Elektrik üretiminin farklı noktalara yayılması ve tüketim alışkanlıklarının değişmesi, sistemin anlık olarak izlenmesini ve daha etkin yönetilmesini gerektiriyor.

Erdoğan, enerji altyapısına yönelik yatırımların uzun vadeli planlanması gerektiğini vurgulayarak gelecekteki ihtiyaçları karşılayabilmek için gerekli adımların bugünden atılmasının önemine işaret etti.

AKILLI SAYAÇLAR TÜKETİMİ ANLIK TAKİP ETMEYİ SAĞLAYACAK

Elektrik dağıtımında dijitalleşmenin önemli bileşenlerinden biri de akıllı sayaçlar olacak. Erdoğan’ın verdiği bilgiye göre, dağıtım şebekesinin uzaktan izlenmesini ve kontrol edilmesini sağlayan SCADA sisteminin kapsama oranı 2013’ten bu yana yüzde 10 seviyesinden yüzde 50’lere yükseldi.

Dijital altyapının geliştirilmesiyle şebekedeki durumun daha hızlı izlenmesi, arızalara müdahalenin kolaylaşması ve sistemin daha etkin planlanması amaçlanıyor.

Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında yeni sayaçlara geçişin 1 Mart itibarıyla başladığını belirten Erdoğan, bu sistemle tüketicilerin elektrik kullanımlarını ve çatı üstü üretimlerini gerçek zamanlı takip edebileceğini aktardı.

Akıllı sayaçlardan elde edilen verilerin, tüketim eğilimlerinin daha doğru değerlendirilmesine ve dağıtım şirketlerinin şebeke ihtiyaçlarını önceden belirlemesine katkı sağlaması bekleniyor. Böylece hem talep yönetiminin hem de elektrik dağıtım hizmetlerinin daha verimli yürütülmesi hedefleniyor.

COP31, ELEKTRİK DAĞITIM YATIRIMLARI İÇİN FIRSAT OLABİLİR

Türkiye’nin elektrik piyasasında yaklaşık 25 yıllık serbestleşme deneyimine sahip olduğunu belirten Erdoğan, dağıtım şirketlerinin artan finansman maliyetlerine rağmen yatırımlarını sürdürdüğünü ve arızalara hızlı müdahale konusunda deneyim kazandığını ifade etti.

Elder’in COP31’in resmi gözlemcileri arasında bulunduğunu ve Net Sıfır Emisyon için Elektrik Hizmetleri İttifakı (UNEZA) üyeliğinin uluslararası işbirliği açısından önem taşıdığını belirten Erdoğan, bu üyeliğin Türkiye’nin elektrik dağıtım sektöründeki deneyimini uluslararası platformlara taşımaya katkı sağlayacağını söyledi.

COP31’in enerji dönüşümüne yönelik finansman fırsatları oluşturabileceğini kaydeden Erdoğan, dağıtım sektörünün yatırım ihtiyaçlarının uluslararası düzeyde ele alınmasının önemini vurguladı.

COP31’DE ULUSLARARASI ORTAK PANEL DÜZENLENECEK

Elder’in UNEZA ile birlikte elektrik dağıtımının enerji dönüşümündeki rolü, yatırım gereksinimleri ve finansman olanaklarının ele alınacağı ortak panel için yaptığı başvurunun kabul edildiği bildirildi.

Elder moderatörlüğünde düzenlenmesi planlanan panelde Avrupa elektrik sektörü birliği Eurelectric, Dünya Bankası ve bir elektrik dağıtım şirketinden temsilcilerin yer alması öngörülüyor.

Uluslararası platformda gerçekleştirilecek bu buluşmanın, Türkiye’nin elektrik dağıtım alanındaki deneyiminin paylaşılması ve sektörün ihtiyaç duyduğu yatırımlar için yeni işbirliklerinin geliştirilmesi açısından katkı sunması bekleniyor.

2035 HEDEFİ İÇİN BUGÜNDEN YATIRIM GEREKİYOR

Türkiye’nin nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefi; üretim, tüketim, dağıtım ve finansman alanlarında eş zamanlı dönüşümü gerektiriyor. Elektrik talebindeki büyüme beklentisi, abone sayısındaki artış ve yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaşması, mevcut altyapının güçlendirilmesini öncelikli hale getiriyor.

Sektörün değerlendirmelerine göre, güçlü ve dijitalleşmiş dağıtım şebekeleri ile sürdürülebilir finansman modelleri, Türkiye’nin 2035 elektrik hedeflerine ulaşmasında belirleyici unsurlar arasında yer alacak.